Ród Wiszowatych

 

►Strona główna

 

 


* Arianie - Bracia Polscy - Antytrynitarze *

 

Andrzej Wiszowaty
(* 1608 Filipów,
 
1678 Amsterdam, Holandia)
filozof, pisarz, jeden z przywódców ideowych "Braci polskich" - radykalnej wspólnoty religijnej,
syn Stanisława i Agnieszki Socyn.
wnuk Fausta Socyna, wydawca "Bibliotheca Fratrum Polonorum" - dorobku filozoficznego braci polskich
biografia

biografia na Wikipedii


LUSŁAWICE, nagrobek Fausta Socyna i Stanisława Wiszowatego
Ilustracja pochodzi z książki Kaweckiej i A. Gryczowej "Ariańskie oficyny wydawnicze Rodeckiego i Sternackiego. Dzieje i bibliografia", 
Wrocław 1974

Benedykt Wiszowaty
(... - 1652, Raków)
Kaznodzieja ariański, brat Stanisława i Krzysztofa, stryj Andrzeja - filozofa.
Przywódca zboru ariańskiego w Rakowie.
Ożenił się z Aleksandrą z Sienieńskich h. Dębno, córką Zbigniewa i Bogumiły z Moskorzewskich,
współdziedziczki Rakowa (II voto Stanisławową Łoszowską).

Benedykt Wiszowaty
(ok. 1650 Prusy Książęce - po 1704 Kosinowo)
* teolog, pisarz, członek "Braci polskich"
* syn Andrzeja i Aleksandry z Rupniowskich, mąż Katarzyny z Przypkowskich herbu Radwan. Ojciec Andrzeja juniora.
* Autor ariańskich dzieł teologicznych, razem z ojcem prowadził działalność wydawniczą w Amsterdamie. Po jego śmierci - minister zborów w Kosinowie i Cluj (dzisiejsza Rumunia).
biografia

Krzysztof z Wiszowat Wiszowaty
*
Arianin, brat Stanisława i Krzysztofa, stryj Andrzeja - filozofa, mąż Małgorzaty z Morsztynów córki Krzysztofa II Morsztyna z Raciborska - starosty filipowskiego i przewalskiego.
* Autor dzieł: "Obrona wiary i ofiary", wydanego w Rakowie w 1625 r. w słynnej drukarni Sebastiana Sternackiego oraz drukowanych odpowiedzi jezuicie ks. Cichowskiemu,
wśród nich m.in.: "Ks. Cichovius, jezuita, dyabła zaklętego odkląć nie może".
* Po wydaniu przez Sejm uchwały o wygnaniu arian, namawiany przez kanclerza Jana Wielopolskiego do konwersji
na katolicyzm i pozostania w kraju, jednak wyjechał nie mogąc opuścić przyjaciół.
Jego podpis widnieje pod "Oświadczeniem o niedoli wygnania" z 17 czerwca 1661 r.
* Jego syn, Marcyan Wiszowaty został nawrócony na katolicyzm przez ks. Cichowskiego.
 

Stanisław Wiszowaty
(... - †
1643, Wrocimorowa)
* ojciec Andrzeja - filozofa, mąż Agnieszki z Socynów, jedynej córki (i dziecka) Fausta Sozzini, głównego twórcy ideologii antytrynitarskiej
* arianin, "Litwin zacny", "podlasianin"
* mieszkał w Filipowie, dobrach Morsztynów, gdzie urodził mu się syn, Andrzej
* uchodząc przed prześladowaniami arian, osiadł w Lusławicach,
później wziął w dzierżawę od Stradomskich wieś Wrocimorowa (dzisiaj: Roćmirowa w gminie Łososina Dolna)
* w pobliskiej Rąbkowie założył tkalnię lnu,
* We Wrocimorowie urządził tajną drukarnię ksiąg ariańskich.
Pewnego dnia tkacz - Szymko Grzybek - pomógł Stanisławowi wnieść skrzynię z czcionkami do prasy drukarskiej. Przekonany, że to złoto zaplanował napaść na Wiszowatego. Kiedy po trzech latach Grzybek został przyłapany przez Stanisława na regularnym podkradaniu lnu, obity i wygnany - poprzysiągł zemstę. Namówił okolicznych zbójców na napad opowiadając, że - sądząc po wadze - Wiszowaty trzyma pod łóżkiem 20.000 złotych polskich. 13-osobowa banda pod wodzą Tymka Szymczuka napadła w nocy na dwór we Wrocimorowie. Wiszowaty nie odkrył na czas podstępu i wpuścił gości.
Odmawił wydania skrzyni pełnej złota, więc został poddany torturom. Przypalany żywcem wkrótce umarł od ran.
Zbójcy odznaleźli rzekomy skarb - cieżką skrzynię pełną... ołowianych czcionek. Okradli dom i rozdzielili się. Część wróciła
do kryjówek w górach, część uszła na Węgry. Akta sądowe wśród bandytów wymieniają ponadto następujące osoby:
Piotr Stachurę, Kwoczkę, Nieścioraka, Łazarza Rost(e)ockiego, Malika Rostockiego (główny torturujący - w 1649 skazany na śmierć przez poćwiartowanie), Szymona Rostockiego, Jurko Motyla, Hrycia Motyla, Leśkę Morysza.


Opublikowano: 24/2/2003
Ostatnia aktualizacja: 20/09/2010
Autor: Marcin Michał Wiszowaty
Wszelkie prawa zastrzeżone