» Herby
 
Marcin Michał Wiszowaty
Herby Wiszowatych
 
Wiszowaci "podlascy" pieczętują się herbem Pirzchała, zaś Wiszowaci "mazowieccy" używają herbu Awdaniec. To wydaje się być fakt. Jednak prawdą wydaje się również być, że obie gałęzie są spokrewnione i wywodzą się ze wspólnego pnia rodowego.
Pierwsza, znana, źródłowa informacja o herbie Awdaniec (Abdank) jako herbie Wiszowatych pochodzi z XV wieku, zaś pierwsza znana wzmianka źródłowa o Wiszowatych pieczętujących się herbem Pirzchała (Roch) pochodzi z mniej więcej XVI wieku, a dokładnie z czasów, gdy spisy poborowe kilku Wiszowatych podpieczętowało sygnetem przyjacielskim (Pana Gierałta) z Pierzchałą. Czy wiedzieli co robią (że Pirzchała to ich herb), czy był to przypadek (i stali się w ten sposób Pirzchalitami)?
Podczas gdy ślad po Awdańcach przetrwał cudem w pamięci rodowej, Pirzchała stała się w literaturze głównym herbem rodziny. Czy słusznie? Może Pirzchała/Roch to przypadek i pomyłka, a prastarym herbem Wiszowatych jest Awdaniec? A może to Awdaniec jest przypadkiem i kiedyś dawno temu łękawicę wzięli przodkowie za swój monogram i przybrali herb Awdaniec jako herb Wiszowatych?
A może Wiszowaci używali przed wiekami swojego własnego znaku, który komuś wydał się podobny do Awdańca (czy Pirzchały) i tak go nazwał potęgując zamieszanie? Nie wiadomo czy uda się jednoznacznie to ustalić, a jeśli nawet – nie sposób lekceważyć setek lat tradycji używania Awdańca lub Rocha (Pirzchały). I tak to Wiszowaci (Wyszowaci, Wisowaci) – zapewne kuzyni – pieczętują się dziś dwoma herbami.
Data publikacji: 18.10.2004
Data ostatniej aktualizacji: 13.08.2010